Verrassend

Het was een lome dag. Ik was aan het klooien. Opeens zag ik vanuit mijn ooghoek, dat Fred een dvd op zette. Ik ging gewoon verder met wat ik deed. Toch trokken de beelden me binnen de kortste keren een geheel eigen wereld in. Boeiend gefotografeerd, mooi licht, interessant spel, beetje traag. Daar hou ik wel van. Het bleek, bij navraag, een Zweedse film. Ging over een jongen die opgroeide op het platteland van Zweden net voor de oorlog. Hij heeft een speciale band met een grote eik. Langzaam maar zeker nemen de ontwikkelingen zijn leven over. Hij krijgt het voor elkaar om naar de grote stad te mogen om daar naar school te gaan en sluit vriendschap met een joodse jongen. De oorlog komt en ze maken van alles mee, waardoor er dingen op scherp komen staan in zijn leven. Zijn ouders, de vader en moeder van de vriend, alles komt bij elkaar en helpt hem op zijn zoektocht naar zijn wortels en gevoelens wat hij eigenlijk wil van het leven. Met een verrassende afloop. 
De onvergelijkelijke Helen Sjöholm speelt de moeder van de jongen. Prachtige muziek ook. Echt een aanrader. Naar een boek van Marianne Fredriksson. Achteraf was ik blij dat ik meegenomen werd door het verhaal en de mooie beelden. 

Mannetjes

Op een gewone door de weekse middag stond ik te wachten op de trein. Aangezien ik vlak bij de trap stond, liepen er mensen af en aan. Tegen de gewoonte van de meesten in, wacht ik meestal helemaal voor of helemaal achter op het perron. Het zonnetje scheen en verdeelde, samen met de spoorlijn, de boel in driën. Aan de ene kant ons perron in de schaduw, dan de zonovergoten rails en aan de overkant de andere helft van het station, alweer een perron in de schaduw. 

Er klommen twee vrouwen naar boven en posteerden zich  naast mij. Daarna nog twee, die daar weer achter wachten. Het stel vlak naast me bestond uit een blonde dame, niet al te groot, met vrolijk ornaje aan. Haar haar was duidelijk voorzien van  een niet-natuurlijke kleur. De andere was ietsje groter, een vierkant gezicht met bleke huid, waar de andere gebruind was. Ze sprak met een accent, Oost-Europees en had een bob-kapsel in haar zwarte haar. Ze spraken uitbundig met elkaar. O.a. over een boek, wat de zwarte nog diende te lezen, wat vrij moeilijk was, zei de blonde. Maar het viel wel mee als je het op een bepaalde manier las. Ik dacht nog even dat het met de taal of woorden te maken had, maar dat bleek niet het geval. De zwartharige vrouw sprak goed Nederlands, zij  het met een accent. Ze vertelde over Rusland, dus nam ik aan dat het haar vaderland handelde. Als iemand zo dichtbj een gesprek voert is het moeilijk om het te negeren. De dames keuvelden rustig verder, het was een geanimeerd gesprek. Ze hadden het over hun vak blijkbaar. En ik hoorde de term ´balsemen´ vallen. `Jij hebt hem toch gezien? In het echt?´ vroeg de blondine. ´Ja´, was het antwoord. ´Maar het was of hij het niet was. Lenin is goed geprepareerd, maar de handen....ik weet niet. Hij zat er niet meer in.´ Wat haar vriendin deed lachen. ´Het is pas een paar jaar geleden opnieuw gedaan.He el goed gedaan, maar ik miste iets...´ Er klonk iets van teleurstelling in haar stem. ´Erg machtig indertijd. Gek dat ze hem willen blijven balsemen. Hij was maar klein, weet je.´
Op dat moment kon ik me weer niet inhouden. Totaal ongehinderd mengde ik me in het gesprek. ´Dat zijn zulke mannen vaak´, zei ik. ´Het lijkt wel of ze iets moeten compenseren.´ 
De dames lachten. ´Dat weet ik wel zeker´, zei de blondine. ´Ze zijn allemaal hetzelfde, kijk maar naar Napoleon.´ ´Klopt, zie ik. En Berlusconi.´ ´Precies en Sarkozy en ga maar door...´
´Ik snap alleen niet dat iemand als Berlusconi gelooft dat zijn bunga bunga-meisjes echt op hem verliefd worden...´
´Dat doen ze ook niet´ ,zei de zwarte dame. ´Ze gaan voor het geld, dat is alles´, ketste de blonde vrouw. 
´Maar dat doen ze wel heel knap!´
´Tja, tot er weer iemand voorbij komt met nog meer macht. Of een nog dikkere portemonnee. Het lijkt wel een beetje op sommige voetbalvrouwen.´ mijmerde ik verder.
´Mannen zijn ijdel. En die vrouwen maken er handig gebruik van of misbruik, het is maar hoe je het wil zien. Al zo oud als de wereld. Napolean, Mussolini, noem maar op.´
Ze knikten en giebelden wat, als twee jonge meiden. Ze lieten hun vrolijkheid niet aantasten. ´Alleen hun vrouwen worden echt op hun verliefd.´
´Ja, maar ik vrees dat die na jaren toch afhaken. Als ze zich helemaal belachelijk hebben gemaakt.´ 
´Precies, kijk naar een Berlusconi, tanden gebleekt, huid gebruind, haren geverfd, alles opgemaakt, zelfs op tv lijkt het een wassen beeld dat nog beweegt...´
´Die hoeven ze niet meer te balsemen, die zit tjokvol botox. Geen eer meer aan te behalen´ lachten de dames. En toen was de trein er. We stapten in met een glimlach. 

Vandaag sudderden de kleine mannen nog even door in mijn hoofd. Ik deed een onderzoekje. Op Google keek ik naar dictators en subversieve politieke leiders. Kim Yung Un, Sarkozy(met hakjes onder de schoenen), Berlusconi(met makeup), de Iraanse president(kan net over het spreekgestoelte kijken), Hugo Chavez(ook niet de allergrootste), Napoleon(onringd met goud en keizerskroon), Il Duce(de enorme gebouwen liet verrijzen), Hitler(twijfelgeval), keizer Hailee Selassie van Ethiopiê(steevast vertoonde die zich met een leeuw aan zijn zijde), Hirohito(hoewel niet buitenmatig klein naast zijn landgenoten) en ga zo maar door. Robert Mugabe, de leider in Zimbabwe. Poetin, ook beetje onder de maat gebleven, qua centimeters.
De een brult en bralt, de ander omringt zich met jonge, mooie vrouwen of met gevaarlijke dieren. De ander gaat op afstand staan, hoog boven de mensen, met een balustrade en laat enorme bataljons wapentuig paraderen en zet een blaffende omroepster voor de camera om zijn geluid te laten horen. Of tonen heldhaftig of ´zeer mannelijk´ gedrag. Waarom zou dat nodig zijn, vraag je je onwillekeurig af.  En de meesten van hen  doen er alles aan om na hun dood nog voort te leven. Ach, goeie wijn behoeft geen krans, zeiden we vroeger al. Wie waard is herinnerd te worden, hoeft de ander geen mes op de keel te zetten of de boel op te blijven kalefateren. Dat doen bewonderaars vanzelf wel..
Toch een vreemd iets, een raar trekje van die mannen. Ze zitten van nature al onder het maaiveld, letterlijk dan(figuurlijk vaak ook) en toch doen ze er alles aan om er boven uit te komen. Terwijl bijna standaard degene die er boven uitsteekt de kop afgehakt krijgt, meestal op bevel van het mannetje...aan de top.

Het kan toch niet zijn, dat alle kleine mannen als tirannen door het leven gaan, hun frustratie botvierend op hun omgeving en medemens, dacht ik. En dacht aan andere kleine mannen, van een ander kaliber. En ze zijn er, de hemel zij dank! Wat dacht u van Jamie Collum, jazz-zanger, verder Prince, toch ook geen kleintje, figuurlijk dan, Sir Charles Chaplin, grote komiek en Danny de Vito, acteur in komische rollen. En dichter bij huis: Roel van Velzen, buitengewoon muzikaal, humoristisch en uiterst aantrekkelijke man. En om het rijtje af te maken nog maar een soort universele heilige: Mahatma Gandhi. Klein van stuk, maar een grote ziel. Die hoefde niet gebalsemd, maar kon na de crematie ´gewoon´ uitgestrooid in de Ganges, zonder bang te hoeven zijn dat zijn naam niet voor altijd in ons verankerd ligt als voorbeeld van vredelievendheid, rechtvaardigheid en ja, grote ziel. Die mannetjes zijn door hun aanwezigheid al balsem op mijn ziel. En die van vele anderen. 
Misschien was ie wel zo groot, omdat ie niet bang was om klein te zijn...

Een gewone vrouw

Juffrouw Knoops woont alleen. Ze is 28 en erg tevreden. Ze heeft dan ook alles voor elkaar. Haar praktische kleding, haar werk, haar huis, haar relatie´s. Nou ja, relatie´s...Haar contacten met anderen. Die zijn summier. Maar juffrouw Knoops vindt dat voldoende. Ruim voldoende zelfs.
In haar hoofd zit een schema. Voor elke dag anders. Ze ontziet het milieu, koopt dingen verstandig. Vooraf checkt ze of iets a. Kema-keur heeft b. door de Consumentenbond bekeken is, c. het kenmerk van de Nederlandse vereninging van Huisvrouwen gekregen heeft.
Ze wast haar handen uitsluitend met desinfecterende zeep. En behandelt haar huid met vette creme van het Kruidvat op regelmatige basis. Ook haar stoelgang en menstruatie zijn gelijkmatig. Je kunt er de klok op gelijk zetten. Dat doet ze dan ook. Niet alleen bij haar zelf, maar ook bij anderen. Ze er 83 remedies tegen verkoudheid en griep uit haar hoofd. En 35 methodes of 271 vlekken effectief te verwijderen uit 92 soorten stoffen en andere ondergronden.
Nee, juffrouw Knoops maak je niks wijs. Ze heeft er een tijdje over gedacht om een kat in huis te nemen. Maar eerst en vooral kon ze niet wijs worden uit de vele verschillende rassen. Bovendien zou zo´n dier verharen, zodat haar bank er uit zouden zien als een bloem van een verwelkt boeket. Dat geeft geen pas. Dus besloot ze er niet aan te beginnen. Bovendien zou de kattenbak vol bacteriën zitten.
Aan een man in huis heeft ze ook eens gedacht. Verkering heeft ze nooit gehad. Ze heeft ooit een poging gedaan toen een vriendin haar overhaalde om in te schrijven voor een relatie-bureau. Ze wilde samen met haar de lijst op de computer invullen. Naast haar gezeten achter het bureau, voelde juffrouw Knoops haar dij tegen die van haar schuren, terwijl ze op het scherm dingen aan wees. Ook wipte ze in haar enthousiasme op en neer. ´Nou is het genoeg!´ zei ze. ´Ga maar naar huis, ik word hier niet goed van. Lame het maar alleen doen, want dit werkt niet..´ De vriendin ging teleurgesteld de deur uit. ´Het zou wat´ dacht juffrouw Knoops, terwijl ze haar Wedgewood kopjes meteen afwaste(gespaard met Albert Heijn-zegels natuurlijk)
Ze vond de vragen sowieso vrijpostig en een ernstige inbreuk maken op haar privacy. Dus liet ze het maar zo.
Een andere vriendin(eigenlijk gewoon een buurmeisje van vroeger) nam haar mee uit. Ze plantte Juffrouw Knoops neer op een barkruk en vervolgens kreeg die een borrel voor haar neus. `Hup, leegdrinken!´ commandeerde ze. Eind van het liedje was dat ze een erg licht hoofd kreeg, want het buurmeisje kon er wat van.Die wist wel raad met de glazen. In rap tempo leeg en de volgende.  Ze wist niet wat ze allemaal gezegd had, maar wel nog vaag dat die man aan de andere kant van de kroeg haar had meegenomen. De vriendin was toen al nergens meer te bekennen. Hij had haar huissleutel gevraagd, de deur geopend, waarna ze bijna languit over haar eigen trap viel. Hij ving haar nog net op. Ook maakte hij haar bovenknoop los, toen ze amechtig en rood aangelopen op de bank zat. Hij maakte nog veel meer los, dat was lekker, een beetje minder gespannen. De man rook lekker. Opeens voelde ze iets klams en vochtigs in haar nek en op haar gezicht. De tong van de heer ging op onderzoek uit. En ook zijn handen bleken erg ´ontdekkerig´ te worden. Dat had ze nog nooit meegemaakt in haar nog wat prille leven. Er begon iets te kriebelen, onder in de buik van juffrouw Knoops. Het borrelde naar boven en was niet meer tegen te houden. Ze lachte opeens keihard. Eenmaal begonnen kon ze niet meer stoppen. Ze lachten, ze brulde, ze hikte. En middenin de giechelbui die volgde, stond ze op, waardoor de man met zijn lippen boven op een kussen terecht kwam. Zijn duidelijk aanwezige mannelijkheid toonde zich, omdat hij zich omdraaide met grote ogen. Hij keek haar verbaasd aan. Dt maakte het alleen nog maar erger. Ze keek neer op hem en Zij kon niet meer stoppen met giebelen en ging aan één stuk door. Dat was teveel voor de man en zijn jongeheer. Zijn animo kromp ineen en zijn temperatuur zakte tot beneden het vriespunt. Hij ging rechtop staan. Het was een meer dan 2 meter lange Afrikaan, donker en trots. Hij rechtte zijn rug, trok zijn kleding weer terug in het fatsoen en mompelde ´Fais keboemba telpleti´. Wat in zijn taal betekent: neem me niet kwalijk, dat ik me even terug trek. Zo vluchtte hij het halletje in. In zijn oren klonken de onbedaarlijk gierende uithalen van het lachen van Juffrouw Knoops. Hij knoopte zijn jas dicht en trok zachtjes de voordeur dicht achter zich. Zo maakte hij zich uit de voeten.
Juffrouw Knoops had daarna nooit geen escapades meer. Ze vond het best zo. Af en toe dacht ze nog wel eens aan die vreemde ervaring, lang geleden, met een zeer lange Afrikaan, die lekker rook en verder erg nat en grijperig was. Het deed haar niks. In een uithoek van Zambia dacht de Afrikaan nog wel eens aan haar, de vreemde witte vrouw, die lachte. ´Ga nooit naar Europa´ vertelde hij de jongens in het wit. ´De vrouwen stinken enorm uit hun mond daar. Ze gaan met een man mee en lachen hem daarna gewoon uit. Heksen zijn het. ze betoveren je en dan is het met je mannelijkheid voorgoed voorbij.´  Helaas nam niemand enige notie van hem. Hij woonde al zolang op de afdeling van de Psychiatrische Kliniek. Verder zei hij niks. Hij staarde glazig in de ruimte en blaasde bellen met zijn eigen spuug. ´Juffrouw Knoeps´ mompelde hij dan. `Juffrouw Knoeps...´